Pride Amsterdam

Thema

THEMA 2023 TO BE ANNOUNCED!

Iedereen moet zich vrij voelen om zichzelf te kunnen zijn, zonder opgelegde norm van buitenaf. De realiteit is helaas anders en onze emancipatie vaak nog verre van voltooid. Ook in Nederland worden er nog dagelijks mensen gediscrimineerd en in elkaar geslagen om wie ze zijn of van wie ze houden. Afgelopen decennia stond onze strijd vooral in het teken van ‘mogen houden van wie we willen’ en het is tijd om de focus te verbreden naar het ‘mogen zijn hoe we ons voelen’. Met andere woorden tijd om aandacht te besteden aan de diversiteit aan genderidentiteiten en ons zelfbeschikkingsrecht. We hebben het recht om af te wijken van de norm en de sekse die we bij geboorte hebben gekregen. Genderidentiteit staat centraal tijdens Pride Amsterdam van 30 juli tot en met 7 augustus 2022 met het thema ‘My Gender, My Pride’.

Crosses

MY GENDER, MY PRIDE!

De afgelopen 25 jaar hebben voornamelijk in het teken gestaan van onze seksuele geaardheden en de strijd om af te mogen wijken van de heteronorm. “De strijd om ook qua genderidentiteit af te mogen wijken van de norm en van de sekse die we bij onze geboorte kregen is vaak onderbelicht, ook binnen de community. Daar gaan we dit jaar verandering in proberen te brengen,” aldus directeur Lucien Spee de Castillo Ruiz. “Het is geen makkelijk onderwerp en ook nog eens heel divers. Wat typisch mannelijk of vrouwelijk wordt gevonden is daarnaast ook nog eens geen onbetwist gegeven. Het kan per cultuur en land verschillen. Zo zien we dat sommige beroepen die vroeger mannelijk waren nu als vrouwelijk worden gezien en andersom. Kortom: we dagen onszelf uit met dit thema.”

Wat is genderidentiteit?

Gender gaat over ‘mannelijkheid’ en ‘vrouwelijkheid’ en alles daar tussenin. Het gaat over ideeën en verwachtingen. Over hoe een jongen of een meisje zich zou moeten gedragen. Wat voor kleding een man of een vrouw zou moeten dragen. Sekse is je geslacht, je lichaam en je lichamelijke kenmerken. Bij je geboorte wordt daarmee bepaald of je een jongetje of meisje bent. Dat komt op je geboortebewijs, en ook in je paspoort. Genderidentiteit gaat over wat je bent, op basis van je eigen gevoel. “Sommige mensen herkennen zich niet in hun sekse en hebben een andere genderidentiteit. Ze voelen zich niet jongen maar meisje, of andersom of ze vinden de hele indeling in man/vrouw niet toepasselijk, ze voelen zich iets er tussenin, of wisselend. Er zijn ook mensen bij wie de geslachtskenmerken niet eenduidig mannelijk of vrouwelijk zijn.”  

My Gender, My Pride

Met het thema ‘My Gender, My Pride’ staat de emancipatie van personen die behoren tot de categorieën; transgender, non-binair, genderqueer, genderfluïde, gender non-conform, agender en intersekse centraal, ongeacht wat hun seksuele geaardheid is. Deze emancipatie is namelijk achtergebleven op de seksuele emancipatie en verdient daarom onze volle aandacht.

Transgender

Transgender is een term die mensen gebruiken om zichzelf te beschrijven, als ze zich niet thuis voelen bij de sekse die ze kregen toen ze werden geboren. Het kan verschillende dingen betekenen. Transgender kan gaan om mensen die:

  • Zich (meer) een meisje of vrouw voelen, maar het lichaam hebben dat volgens de maatschappij past bij een jongen of man.
  • Zich (meer) een jongen of man voelen, maar het lichaam hebben dat volgens de maatschappij past bij een meisje of vrouw.
  • Zich zowel mannelijk als vrouwelijk voelen (beide).
  • Zich tussen man en vrouw in voelen (er tussenin).
  • Zich geen man en geen vrouw voelen (dus geen van beide).
  • De hokjes en ideeën over ‘man’ en ‘vrouw’ beperkt vinden en zichzelf daar niet in herkennen.

Cisgender

Cisgender is de term voor mensen die zich prettig voelen bij het geslacht dat ze kregen bij geboorte. Het is de tegenhanger van transgender. De meeste mensen zijn cisgender. Cis komt uit het Latijn en betekent ‘aan deze kant’. Trans staat voor ‘aan de andere kant’. Een cisvrouw is dus een vrouw die geboren is met de geslachtskenmerken van vrouwen en die zich ook vrouwelijk voelt. Een cisman is een man die geboren is als man is en zich daar prettig bij voelt.

Gender non-conform

Als je geboren ben als jongen of meisje, maar je ziet er niet uit zoals de meerderheid verwacht van een jongen of meisje, of je gedraagt je niet zoals ‘het hoort’ als jongen of meisje, ben je gender non-conform: je voldoet niet aan de maatschappelijke norm hoe jongens en meisjes eruit zien. De gendernorm. Dat kan zijn door je bouw (sekse) maar ook door je voorkeur qua kleding of haar (genderidentiteit en genderexpressie). Het kan zijn dat je lesbisch, homo of bi bent, maar dat hoeft niet.

Genderqueer, non-binair, genderfluïde

We delen mensen vaak in in ‘man’ of ‘vrouw’, maar er is meer diversiteit. De tweedeling man/vrouw is een versimpeling van de werkelijkheid. Eigenlijk is er meer mogelijk. Tussen ‘man’ en ‘vrouw’ zitten allerlei variaties op mannelijkheid en vrouwelijkheid, of eigenlijk: menselijkheid. Deze termen geven allemaal aan dat je jezelf buiten hokjes plaatst, maar ook dat je het niet eens bent met de hokjes. Gender is geen gegeven, het komt in allerlei vormen, en je kunt het zelf vormgeven zoals je wilt.

Non-binair en genderqueer

Als je de indeling man/vrouw te krap of te beperkt vindt, kun je jezelf op allerlei manieren benoemen. Je kunt je bijvoorbeeld non-binair noemen: dat betekent dat je niet het een of het ander bent; je ontstijgt de tweedeling. Genderqueer betekent eigenlijk ook dat je geen vaste genderidentiteit hebt, of dat je tussen mannelijkheid en vrouwelijkheid beweegt. 

Genderfluïde

Genderfluïde is ook een mooi woord voor mensen die niet passen bij man of vrouw. Fluïde betekent letterlijk vloeibaar. Alsof de normen en vaststaande ideeën over jongens en meiden, mannen en vrouwen kunnen smelten en samen- of wegvloeien.

Agender

Agender is een genderidentiteit die zich kenmerkt door volledige genderloosheid, of het ontbreken van gender. Agender is een non-binaire genderidentiteit waarbij je niet mannelijk, vrouwelijk, of een ander gender voelt. Agender mensen kunnen zich het sterkst identificeren als gewoon een persoon, in plaats van als een bepaalde gender.

Intersekse

Iedereen is anders en dat geldt ook voor onze lichamen. Iets meer dan 1% van de wereldbevolking wordt geboren met een lichaam dat niet helemaal overeenkomt met het maatschappelijke ideaal/norm van man of vrouw. In Nederland gaat dit om zo’n 190.000 mensen. Intersekse personen hebben altijd bestaan, maar zijn nauwelijks zichtbaar in onze maatschappij. Een tweedeling in mannen en vrouwen is de norm. 

Intersekse is een variatie op wat als de mannelijke of vrouwelijke sekse wordt beschouwd. De norm voor ‘man’ is XY-chromosomen, penis, testes, testosteron en een bepaalde lichaamsbouw. Bij ‘vrouw’ gaat men uit van XX-chromosomen, vagina, eierstokken en baarmoeder, oestrogeen en een andere lichaamsbouw. Toch worden er meisjes geboren met XY-chromosomen en jongens met XX-chromosomen. Of jongetjes met een vagina en meisjes met een clitoris die zo groot is als een kleine penis. De variatie tussen intersekse personen is groot. Soms is al vanaf de geboorte bekend dat er sprake is van een intersekse kind. Maar er zijn ook mensen die niet weten dat ze een interseks conditie hebben. Zij kunnen hun hele leven kampen met onbegrepen lichamelijke of geestelijke klachten.

Intersekse gaat niét over seksuele oriëntatie of genderidentiteit. De meeste intersekse personen hebben een mannelijke of vrouwelijke genderidentiteit en zijn heteroseksueel. Maar net als andere mensen kunnen zij ook een lesbische, homoseksuele of biseksuele oriëntatie hebben of zich identificeren met een andere genderidentiteit, zoals bijvoorbeeld transgender of non-binair.